Беларуская журналістка Алёна Дубовік адна выхоўвае траіх дзяцей у Літве. Па прычыне спрэчкі з былым арэндадаўцам ёй пагражаюць вялікія кошты судовага разбіральніцтва. Алёне патрэбна дапамога, каб абараніць сябе і не апынуццаў ў пастцы пазычак.
Мяне клічуць Алёна Дубовік. Я беларуская журналістка і маці траіх дзяцей (13, 11 і 9 гадоў). Ужо пяты год я жыву ў эміграцыі ў Літве і выхоўваю дзяцей адна. Гэта складана, гэта вялікая нагрузка, але ўсе гэтыя гады я спраўлялася як магла.
Да лета 2021 года я працавала журналісткай «Белсат» ў Беларусі. Гэта была праца пад пастаянным ціскам, сачэннем і пагрозамі. У жніўні 2020 года сілавікі затрымалі мяне, я правяла трое содняў на Акрэсціна, дзе мяне збівалі. Пасля вызвалення мяне шпіталізавалі з траўмамі і шэсць дзён я правяла ў шпіталі. Напэўна, лагічна было б сысці з прафесіі пасля гэтага. Але жах, убачаны на Акрэсціна і потым у бальніцы хуткай дапамогі, дзе ляжалі збітыя сілавікамі людзі, не дазволіў мне маўчаць. Я зноў выйшла на працу.
6 верасня, падчас журналісцкай працы на жаночым маршы, мяне зноў жорстка затрымалі. Потым былі яшчэ затрыманні, пагрозы, праца ў пастаянным страху і напружанні. Я разумела, што ў любы момант магу апынуцца ў турме, але не з’язджала са сваёй краіны да апошняга. Але ўлетку 2021 года пасля выхаду майго расследвання аб незаконных і масавых вырубках беларускіх лясоў выбар стаў вострым: альбо з'язджаць, альбо сесці ў турму.
Я забрала дзяцей і паляцела з імі ў Грузію. Там ужо прыняла рашэнне ляцець у Літву. Я пакідала Беларусь на тры месяцы – так я наіўна думала. У Літву я прыляцела з двума чамаданамі адзення. Без усяго. Ідзе ўжо пяты год жыцця ў Літве, валізак становіцца ўсё больш, цяга вярнуцца ў сваю краіну і сваю кватэру не праходзяць.
Дзеці жывуць са мной, іхны бацька і мой былы муж застаўся ў Беларусі. На жаль, 2020 паказаў, што мы занадта розныя, і мы разышліся.
Усе гэтыя гады я ўсё аплачвала сама: жыллё, камунальныя паслугі, школу, ежу, адзенне, лячэнне. Вядома, я жыву ад заробку да заробку. Грошай «пра запас» у мяне ніколі не было, але да гэтага моманту я неяк спраўлялася.
Апошнія тры гады мы з дзецьмі здымалі двухпакаёвую кватэру ў Вільні. Дагавор арэнды са мной працягвалі кожны год. Ніякіх канфліктаў ці прэтэнзій з боку арэндадаўцаў не было. Я своечасова плаціла арэнду і камунальныя паслугі, падтрымлівала парадак, у нас былі нармальныя, спакойныя адносіны з уладальнікамі.
Улетку 2025 года літоўскія сябры нечакана прапанавалі мне пераехаць у прыватны дом, з якога нядаўна з’ехалі жыльцы. Рашэнне трэба было прымаць хутка. Я сапраўды спытала гаспадароў кватэры, ці не будуць яны супраць майго выезду. Яны сказалі, што не супраць. Кватэру прынялі, мы падпісалі акт прыёму-перадачы. У ім былі зафіксаваныя дэфекты – напрыклад, патрэсканая абіўка ложка з дэрматыну, драпіны на ламінаце. Я лічыла гэта натуральным зносам за тры гады жыцця з дзецьмі. Перада мной кватэра здавалася іншым людзям, гэта значыць першапачаткова яна не была ў ідэальным стане. Гэта было звычайнае, простае жытло без раскошы.
Праз два дні пасля нашага выезду гаспадар даслаў мне каштарыс рамонту кватэры на 4284 тысячы эўра. У яго ўвайшлі, цытата, «купля кухонных крэслаў, кухоннай стальніцы, ложкі ў спальні, дэмантаж падлог у пакоях, кладка ламінату, грунтоўка, шпакляванне і афарбоўка сцен, пастаўка будаўнічых матэрыялаў, намець, транспартныя выдаткі». (Гэты дакумент ёсць у BYSOL).
Мне таксама не вярнулі дэпазіт у 500 эўра. Аргумент: я не своечасова папярэдзіла аб выездзе з кватэры. Хаця мой выезд абмяркоўваўся і ніякіх пярэчанняў не было.
Калі я адмовілася плаціць такія грошы, гаспадар патэлефанаваў мне і пачаў пытацца, колькі я магу заплаціць – «хоць бы тысячы дзве?». А потым сказаў тое, што да гэтага часу стаіць у мяне ў галаве: «Вы ж бежанка адна з дзецьмі ў чужой краіне. Мы пойдзем у суд, вам жа не патрэбны гэтыя праблемы».
Я бежанка адна з дзецьмі ў чужой краіне, але я ўсё роўна не гатовая да таго, што мяне будуць крыўдзіць, выманьваць у мяне грошы і запалохваць. Я адмовілася плаціць штосьці, акрамя камунальных паслуг за пражыты месяц. Пасля гэтага на мяне падалі ў суд. Каб абараняцца, я ўжо аплаціла паслугі адваката – 700 еўра з уласных сродкаў.
Далей — альбо новыя судовыя выдаткі, альбо рызыка даўгоў і выканаўчай вытворчасці. Па разліках літоўскага адваката, які абараняе мяне, судовае разбіральніцтва можа абысціся мне прыкладна ў 4-5 тысяч еўра. Я хачу мець шанец абараніць сябе, аспрэчыць несправядлівае рашэнне ці хаця б мінімізаваць наступствы і не апынуцца яшчэ і з вялізнымі даўгамі.
Мне зараз вельмі патрэбна ваша падтрымка. Калі ласка, дапамажыце мне сабраць сродкі на судовыя выдаткі, каб я магла абараніць сябе і сваіх дзяцей, не застацца з пазыкамі і захаваць хоць нейкую апору пад нагамі ў гэтай сытуацыі.
Сума збору
€5000
Гэта кошт юрыдычнай абароны ў Літве па такіх справах: праца адваката, падрыхтоўка і падача працэсуальных дакументаў, удзел у судовых паседжаннях і спадарожныя судовыя выдаткі. Гэты суд трэба выйграць, каб на мяне не павесілі шматтысячныя даўгі і не пачалася выканаўчая вытворчасць. Адна я з гэтым не дам рады.